ในช่วงฤดูหนาวทุกปีนักวิ่งมักจะมีปัญหากับฝุ่น PM 2.5 การที่เราวิ่งกลางแจ้งในสภาพอากาศที่มีฝุ่น PM2.5 สูง สามารถส่งผลกระทบต่อสุขภาพได้ในหลายด้าน เนื่องจาก PM2.5 เป็นอนุภาคขนาดเล็กที่สามารถเข้าสู่ระบบทางเดินหายใจและกระแสเลือดได้ง่าย ซึ่งผลกระทบหลักของฝุ่น PM2.5 ต่อการวิ่งมีดังนี้:
1. ปัญหาทางระบบทางเดินหายใจ ตอนเราวิ่งหัวใจและปอดจะทำงานหนักเพราะฉะนั้นการสูดดมฝุ่น PM2.5 ในระหว่างวิ่งสามารถทำให้เกิดการระคายเคืองต่อเยื่อบุทางเดินหายใจ เช่น คัดจมูก ไอ หรือหายใจไม่สะดวก ในระยะยาว อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคเรื้อรัง เช่น โรคหอบหืด โรคหลอดลมอักเสบ และปอดอุดกั้นเรื้อรัง
2. ผลกระทบต่อหัวใจและหลอดเลือด ฝุ่น PM2.5 สามารถกระตุ้นการอักเสบในร่างกายและทำให้หลอดเลือดหดตัว ส่งผลให้หัวใจต้องทำงานหนักขึ้น เพิ่มความเสี่ยงของโรคหัวใจขาดเลือด หัวใจเต้นผิดจังหวะ และความดันโลหิตสูง
3. ผลกระทบต่อการวิ่ง ยิ่งการวิ่งโปรแกรมที่เร็ว เช่น Interval หรือ Tempo ฝุ่น PM2.5 สูง อาจลดความสามารถในการใช้ออกซิเจนของปอดและกล้ามเนื้อ ทำให้รู้สึกเหนื่อยง่ายและลดประสิทธิภาพของการออกกำลังกาย อาจทำให้รู้สึกเจ็บหน้าอก หรือเกิดอาการเหนื่อยล้าผิดปกติ
4. ผลกระทบต่อระบบภูมิคุ้มกัน การรับ PM2.5 ระหว่างการวิ่งสามารถลดความสามารถของร่างกายในการต่อสู้กับการติดเชื้อ เช่น หวัดหรือการติดเชื้อในระบบทางเดินหายใจ
ถึงแม้เจ้าฝุ่น PM 2.5 จะสร้างปัญหาให้กับนักวิ่งอย่างเรา แต่เราก็ยังมีทางเลือกอื่นๆอยู่ คำแนะนำของผมนี้ ผมจะใช้กับตัวเองบ่อยครั้งเวลาที่มีฝุ่น PM 2.5 มากและไม่สามารถวิ่งได้
1. ตรวจสอบคุณภาพอากาศ (AQI) หากดัชนี AQI เกิน 100 (ระดับไม่ดีต่อสุขภาพ) ควรหลีกเลี่ยงการวิ่งกลางแจ้ง
2. เปลี่ยนสถานที่ออกกำลังกาย หาก PM2.5 สูง ให้เลือกวิ่งในร่ม เช่น บนลู่วิ่งไฟฟ้าหรือในฟิตเนสที่มีระบบกรองอากาศ
3. ออกกำลังกายแทนการวิ่ง เช่น Weight training ในมัดกล้ามเนื้อที่ใช้ในการวิ่ง
4. ใช้หน้ากากป้องกัน ใช้หน้ากากที่สามารถกรอง PM2.5 ได้ เช่น หน้ากาก N95 แต่ควรระวังว่าการใช้หน้ากากขณะวิ่งอาจทำให้หายใจลำบาก
5. เลือกช่วงเวลาออกกำลังกายที่เหมาะสม วิ่งในช่วงเวลาที่ค่าฝุ่น PM2.5 ต่ำ เช่น ตอนเช้ามืดหลังฝนตก
6. ฟังร่างกายตัวเอง หากรู้สึกไม่สบาย เช่น หายใจลำบากหรืออ่อนเพลียผิดปกติ ควรหยุดพักและปรึกษาแพทย์
การดูแลตัวเองในช่วงที่มีมลพิษทางอากาศสูงเป็นสิ่งสำคัญเพื่อป้องกันผลกระทบต่อสุขภาพในระยะยาว! เพราะฉะนั้นหากจำเป็นต้องพักการวิ่งก็ควรจะพัก อย่างฝืนเด็ดขาดครับ