เอ็นร้อยหวายอักเสบ (Achilles Tendonitis) เป็นปัญหาที่พบได้บ่อยในนักวิ่ง ที่วิ่งมากเกินไปและเพิ่มระยะของการวิ่งอย่างรวดเร็ว ยกตัวอย่างเช่น นักวิ่งคนหนึ่งพึ่งหัดวิ่งได้ในระยะสั้นๆoเช่น 1-2 เดือนแล้วลงงานวิ่งในระยะ 10 k จากนั้นก็ลงในระยะ 21k ในระยะเวลาสั้นๆแบบต่อเนื่อง ทำให้ต้องซ้อมหนักมากเกินไป หรือในนักวิ่งบางคนที่มีการเพิ่มความเร็วในการวิ่งอย่างรวดเร็ว ในบางรายของนักวิ่งมีท่าวิ่งที่ไม่ถูกต้อง เช่น การวางเท้าผิดจังหวะหรือรองเท้าวิ่งที่ไม่รองรับแรงกระแทกอย่างเพียงพอ หรืออาจจะมีสภาวะของกล้ามเนื้อน่องที่ตึงหรืออ่อนแออาจเพิ่มแรงดึงต่อเอ็นร้อยหวายได้ ส่วนปัจจัยอื่นๆก็อาจจะมีเช่น การวิ่งบนพื้นแข็งหรือพื้นเอียงบ่อย ๆ หรือเรื่องโรคข้ออักเสบ หรือการมีโครงสร้างเท้าที่ผิดปกติ (เช่น เท้าแบน)
อาการทั่วไปของเอ็นร้อยหวายอักเสบก็จะมีดังนี้
อาการปวดบริเวณเอ็นร้อยหวาย
1. ปวดตึงหรือแสบตรงบริเวณด้านหลังข้อเท้า ใกล้กับจุดเชื่อมต่อระหว่างเอ็นร้อยหวายกับกระดูกส้นเท้า
2. อาการปวดมักเกิดขึ้นในช่วงเช้าหลังตื่นนอน หรือหลังการออกกำลังกายที่หนัก
อาการบวมและอักเสบ
เราอาจจะสังเกตเห็นบริเวณเอ็นร้อยหวายเกิดอาการบวม หรือมีก้อนนูนเล็ก ๆ และตรงบริเวณที่อักเสบอาจมีอุณหภูมิอุ่นกว่าปกติ
กดเจ็บบริเวณเอ็นร้อยหวาย
หากว่าเรากดบริเวณเอ็นจะรู้สึกเจ็บโดยเฉพาะส่วนที่อักเสบ
อาการตึงเอ็นร้อยหวายหรือยืดลำบาก
รู้สึกตึงบริเวณน่องหรือเอ็นร้อยหวาย โดยเฉพาะเวลายืดหรือก้าวเท้าขึ้นบันได
ปวดเพิ่มขึ้นเมื่อใช้งานหนัก
การวิ่งเร็ว วิ่งขึ้นเนิน หรือกระโดด จะทำให้อาการปวดรุนแรงขึ้น
อาการแย่ลงหลังพักนาน
รู้สึกปวดหรือตึงมากขึ้นหลังจากไม่ได้ขยับเป็นเวลานาน เช่น หลังตื่นนอนหรือนั่งทำงานนาน ๆ
เราควรทำสิ่งเหล่านี้เพื่อลดความเสี่ยงจากอาการเอ็นร้อยหวายอักเสบ
1. วอร์มอัพและยืดกล้ามเนื้อก่อนวิ่งเป็นสิ่งที่จำเป็นมากๆ ผมพูดอยู่บ่อยๆ โดยเฉพาะกล้ามเนื้อน่องและเอ็นร้อยหวาย
2. เวทเทรนนิ่งเพื่อเสริมสร้างความแข็งแรงของกล้ามเนื้อน่อง
3. ปรับการฝึกซ้อมให้เหมาะสม ค่อยๆปรับระยะและความเร็วแบบค่อยเป็นค่อยไป ไม่เพิ่มความเร็วหรือระยะทางเร็วเกินไป
4. เลือกรองเท้าให้เหมาะสมกับการวิ่งแต่ละโปรแกรม และควรใช้รองเท้าวิ่งที่รองรับแรงกระแทกได้ดี
5. พยายามหาที่ซ้อมวิ่งที่มีพื้นผิวที่เรียบ และหลีกเลี่ยงการวิ่งบนพื้นแข็งหรือพื้นเอียง
การรักษาเบื้องต้น
สำหรับการดูแลตัวเองเบื้องต้นหากพบว่ามีอาการดังที่กล่าวไว้ข้างต้น เราก็ควรจะทำดังต่อไปนี้นะครับ
1. พักการวิ่งไปก่อน เพื่อลดอาการเพื่อลดอาการปวดและบวม
2. พยายามมั่นยืดและเสริมสร้างความแข็งแรง โดยเฉพาะกล้ามเนื้อน่องและเอ็นร้อยหวาย รวมถึงการทำกายภาพบำบัด
3. การใช้รองเท้าพยุง เช่น แผ่นรองส้นเท้าหรืออุปกรณ์ช่วยพยุง
4. ควรพบแพทย์ หากอาการไม่ดีขึ้น เพื่อประเมินเพิ่มเติม เช่น การฉีดยาหรือการทำกายภาพบำบัดอย่างเข้มข้น
หากคุณเป็นนักวิ่งและมีอาการดังกล่าว ควรรีบจัดการเพื่อหลีกเลี่ยงปัญหารุนแรง เช่น เอ็นร้อยหวายฉีกขาด ซึ่งอาจต้องพักฟื้นนานหลายเดือนครับ